Wirnikiem, inaczej rotatorem, nazywamy część maszyny lub mechanizmu, który, najprościej rzecz ujmując, wiruje podczas pracy, a ruch ten wykonuje wokół własnej osi. Z wirnikiem najczęściej spotykamy się w konstrukcjach pomp, sprężarek wentylatorów, dmuchaw, prądnic, turbin czy silników. Jest to także element, którego najczęstszą wadą jest niewyważenie, powstające podczas eksploatacji maszyny wyposażonej w wirnik.

Wirnik składa się z wieńców wirnikowych, sprzęgła oraz łożyska oporowego. Nawet jeśli trafimy na sprzęt znanej i cieszącej się renomą marki, musimy liczyć się z tym, że każda z części jest wykonana z pewną tolerancją błędu, od nowości może więc być obarczona pewnym niewyważeniem resztkowym. W przypadku, gdy niewyważenia resztkowe poszczególnych elementów wirnika są na dopuszczalnym poziomie, należy poddać procesowi całą złożoną już część - tylko wtedy będzie się ona nadawała do użytku. Gdy mamy do czynienia z prostymi układami, stosuje się metody wyważania jedno- oraz dwupłaszczyznowego.

Niewyważenie

Najprościej mówiąc, gdybyśmy wzięli cienką tarczę wirnikową i zamocowali ją dokładnie na środku wału, w przypadku gdy wirnik jest idealnie wyważony, jego środek ciężkości znalazłby się dokładnie na osi obrotu w punkcie zero. Każde przesunięcie oznacza tutaj, że w układzie pojawiła się niezrównoważona masa. - Wyróżniamy tzw. niewyważenie statyczne, kiedy to oś wirnika i jego centralna główna oś bezwładności są równoległe; momentowe - powstające w przypadku, gdy oś wirnika oraz jego centralna główna oś bezwładności przecinają się w środku ciężkości, quasi-statyczne - wirnik jest doskonale wyważony a masa niewyważenia umieszczona jest w płaszczyźnie poprzecznej, nieprzechodzącej przez środek ciężkości wirnika oraz tzw. dynamiczne, będące najogólniejszym stanem niewyważenia, w jego przypadku oś wirnika oraz centralna główna oś bezwładności są skośne. - dodają nasi eksperci z firmy Scanwir.

Proces wyważania

Wyważanie jest procesem polegającym na korygowaniu nieprawidłowego rozkładu masy w wirniku. W ten sposób zabezpiecza się wirnik oraz poszczególne jego elementy przed uszkodzeniem i zatarciem, zwiększając tym samym jego żywotność, a także poprawiając parametry maszyny, która opiera swoje działania na tymże elemencie. Warto zwrócić uwagę, że proces ten wymaga niesamowitej precyzji oraz nie powinien być wykonywany samodzielnie. W celu prawidłowego wyważenia wirnika należy udać się do specjalisty (zob. oferta Scanwir), który z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu diagnostycznego oceni skalę problemu oraz zlikwiduje jego źródło. Co ciekawe, sprzęt ten niekoniecznie musi być stacjonarny, istnieją bowiem specjalistyczne maszyny do wyważania i diagnostyki, z których można korzystać w różnych miejscach, ponieważ są one przenośne. Ważne, że ocena stanu technicznego maszyny możliwa jest bez jej demontażu, również podczas normalnej jego eksploatacji. Wyważanie elementów także wirujących odbywa się bez konieczności rozbierania maszyny i zatrzymywania jej pracy.